مولتی متر

به وسیله دستگاه مولتی متر می توان چندین کمیت مختلف را اندازه گیری کرد. کسی که دائماً با برق و کارهای برقی سر و کار دارد بایستی قادر باشد مقدار ولتاژ، آمپراژ و اهم را اندازه گیری نماید. این وسیله می تواند کارهایی مانند ولت متر برای اندازه گیری اختلاف پتانسیل ، آمپرمتر برای اندازه گیری شدت جریان مدار، اهم متر برای اندازه گیری مقاومت مدار را انجام دهد. انواع آن به دو دسته ی آنالوگ یا عقربه ای و دیجیتال تقسیم می شوند.نام دیگر این دستگاه آوومتر است. با استفاده از آن هم چنین می توان سلامت قطعه و یا مشخصات آن را شناسایی کرد. از این وسیله برای ارزیابی قطعات خودرو نیز استفاده می شود.تمام آوومترها با جزئی اختلاف مانند یکدیگر هستند.

انواع مولتی متر

دقت اندازه گیری و همچنین سهولت کار از ویژگی های مهم مولتی مترهای دیجیتال می باشد. مولتی متر دیجیتال برای اندازگیری کمیت های الکتریسیته ازقبیل اختلاف پتانسیل یا ولتاژ، مقاومت وجریان طراحی گردیده و مقادیر اندازه گیری شده را به صورت ارقام روی نمایشگر نشان می‌دهند. دستگاه مولتی متر قابلیت‌های دیگری جهت اندازه گیری میلی آمپر، میکرو آمپر، تست خازن،فرکانس، میکروفاراد، تست مقدار دما، تست دیود،  تست اتصال و ... را دارا می باشد. در ظاهر کلی دستگاه مولتی متر یک صفحه مدرج به همراه یک selector وجود دارد. همانطور که از اسم آن مشخص است این دستگاه برای اندازگیری کمیت‌هایی مانند اختلاف پتانیسل، مقاومت و جریان طراحی گردیده و برای استفاده از selector دستگاه به ترتیب روی واژه‌های volt- ohm – ampere کمک گرفته می‌شود. روی دسته سلکتور علامتی قرار دارد که بیان کننده دامنه کاری در اندازگیری‌های می‌باشد. این دستگاه نیز مانند دیگر سیستم ها دو ترمینال آند و کاتد دارد. برای استفاده صحیح از دستگاه بایستی سیم مشکی را به ترمینال منفی و سیم قرمز را به ترمینال مثبت وصل کرد. حالا می توانید دکمه power دستگاه را روشن و هر نوع اندازگیری را شروع کنید.فرض کنیم مقاوتی را که می‌خواهیم آزمایش کنیم ۱۰۰ اهم باشد. با تو جه به اینکه سلکتور روی ۱*R ایستاده عقربه عدد ۱۰۰ را نشان می دهد و در صورتیکه رنگ های روی مقاومت پاک شده باشند متوجه می شویم که مقاومت ما ۱۰۰ اهمی‌ است ولی اگر مقاومت ما از ۵ کیلو اهم بیشتر باشد عقربه تقریباً روی علامت بی نهایت می‌ایستد و ما در این مبنا نمی‌توانیم مقدار مقاومت را بخوانیم.

هنگام کار با مولتی متر دیجیتال و مولتی متر آنالوگ به موارد زیر دقت کنید:

در هنگام کار با این وسیله به نکات زیر توجه کنید : جهت اندازه گیری شدت جریان دستگاه را به صورت سری در مدار قرار دهید.
جهت اندازه گیری اختلاف پتانسیل یا ولتاژ بایستی دستگاه را به صورت موازی بین دو نقطه از مدار قرار داد.
در هنگام اندازه گیری مقاومت جریان برق را قطع کنید چون ممکن است به این وسیله آسیب برسد.
برای استفاده از این وسیله شما باید با کارکرد هریک از کمیت ها آشنا باشید و برای هر کدام واحد مشخص اندازه گیری تعیین می شود.
این دستگاه ها امروزه در انواع مختلف دیجیتالی با قابلیت های زیاد و متفاوت در بازار یافت می شوند و برای مصارف گوناگونی از آن ها استفاده می شود.
روی نوع دیجیتالی آن یک صفحه نمایش جهت نمایش مقادیر اندازه گیری شده وجود دارد که در قسمت بالای آن تعبیه شده است .
نوع دیجیتال کمیت های اندازه گیری شده را به صورت رقم یا ارقامی روی صفحه نمایش نشان می دهد و معمولاً کمیت اندازه گیری شده را نیز به صورت مناسبی نمایش می دهد.
هنگامی که از رنج های غیر اتوماتیک استفاده می کنیم برای محافظت از آن باید ابتدا بیشترین ضریب رنج را انتخاب کنیم و اگر دقت اندازه گیری کافی نبود ضریب سلکتور را کاهش می دهیم .
اگر مقدار کمیت مورد نظر بیشتر از ضریب سلکتور باشد صدای بوق به علامت اضافه بار بلند خواهد شد و حروف OL که از عبارت Over Load به معنای اضافه بار گرفته شده است روی صفحه نمایش نشان داده خواهد شد .
برای اندازه گیری مقدار اهمی مقاومت ، باید پس از انتخاب رنج مربوط به مقاومت ، سیم ها را به دو سر مقاومت وصل کرد و مقدار اندازه گیری شده را خواند. البته اگر مقاومت مورد نظر در مدار قرار دارد باید دقت نمود که این مقاومت با المان های دیگری موازی نباشد چون در این صورت مقدار مقاومت به طور صحیح بدست نمی آید. امروزه نوع دیجیتال نسبت به نوع آنالوگ بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند زیرا دارای طول عمر بیشتر ، دقت بالاتر و ارزانتر از نوع آنالوگ می باشند. اکثر این دستگاه ها همچنین توانایی تست دیود و ترانزیستور را دارند .

 

مولتی متر آنالوگ یا اهم متر از صفحه ای با خطو ط مندرج، عقربه ای که می تواند روی خطوط مندرج حرکت کند، سلکتور، تعدادی ترمینال، یک پتاسیومتر تنظیم صفر و دو سیم رابط تشکیل می شود. این ابزارها ساختمان ظاهری یک مولتی متر عقربه ای را تشکیل می دهد.

نحوه استفاده از مولتی متر در مدار:

ولت متر را به صورت موازی جهت اندازه گیری ولتاژ در مدار متصل باید کرد ،مقاومت درونی ولت متر بسیار زیاد است و تقریباً هیچ جریانی را از خود عبور نمی دهد. همچنین جهت اندازه گیری آمپر در مدار، آمپرمتر را باید به صورت سری در مدارقرار داد،مقاومت درونی آمپر متر بسیار ناچیز و قابل صرف نظر کردن است.
جهت اندازه گیری مقدار اهم،حتما دقت داشته باشید جریان در مدار نباشد و همچنین هنگام اندازه گیری آمپر , مولتی متر پرتابل و رومیزی باید به صورت سری در مدار قرار گیرد و در صورت قرار گرفتن بصورت موازی , آسیب جدی به دستگاه وارد میشود.

کار با مولتی متر

بسیاری از کسانی که با علم الکترونیک سروکار دارند کنجکاوی های زیادی دارند ولی بسیاری اوقات ترس از برق گرفتگی مانع از تجربه کردن این افراد می شود اما در واقعیت این گونه نیست .در صورتیکه بسیاری از نکات ایمنی را رعایت کنید قادر خواهید بود به راحتی کار کنید و چیزهایی که می خواهید را کشف کنید.
امروزه مولتی مترها در انواع مختلف دیجیتالی با قابلیت های متفاوت در بازار یوجود دارند. در شمایل کلی این دستگاه یک صفحه مدرج به همراه یک selector وجود دارد. همان طور که از نام آن مشخص است مولتی متر برای متریک چندین کمیت مختلف مانند اختلاف پتانیسل، مقاومت و جریان طراحی شده است.جهت استفاده از selector دستگاه از volt- ohm – ampere کمک گرفته می شود.
روی دسته سلکتور نشانگر تعیین کننده دامنه کاری در اندازه گیری های شما وجود دارد. دستگاه مولتی متر نیز مانند هر سیستم دیگری دارای دو ترمینال آند و کاتد است.  هنگام کار با مولتی متر باید سیم مشکی را به ترمینال منفی و سیم قرمز را به ترمینال مثبت وصل کرد. دکمه power دستگاه را روشن و هر نوع اندازگیری را می توانید شروع کنید.
فرض می کنیم که مقاوتی را که می خواهیم آزمایش کنیم 100 اهم باشد. با تو جه به اینکه سلکتور روی 1*R ایستاده عقربه عدد 100 را نمایش می دهد و در صورتیکه رنگهای روی مقاومت پاک شده باشند متوجه خواهیم شد که مقاومت ما 100 اهمی است ولی اگر مقاومت ما از 5 کیلو اهم بیشتر باشد عقربه تقریباً روی علامت بی نهایت قرار می گیرد و ما در این مبنا نمی توانیم مقدار مقاومت را بخوانیم. از این رو سلکتور را روی R*10 می گذاریم.
R*10 به این معنی است که اگر عقربه هر عددی را نشان دهد آن عدد باید ضربدر 10 شود تا مقدار اصلی مقاومت را بتوانیم بخوانیم.
برای نمونه اگر مقاومت ما 10 کیلو اهم باشد عقربه روی یک کیلو اهم قرار بگیرد و اگر یک کیلو را ضربدر 10 کنیم مقدار اصلی مقاومت که همان 10 کیلو اهم است به دست می آید. در اینجا Range یا مبنا بیشتر از 50 کیلو اهم را نمی توان خواند در نتیجه اگر مقاومت ما از این مقدار بیشتر باشد باید سلکتور را روی R*100 قرار دهیم و مانند قبل هر عددی را که عقربه نشان داد باید  ضربدر 100 شود. در نتیجه هر زمان مبنا یا رنج را در قسمت آزمایش مقاومتها عوض کنیم باید عقربه را "میزان" یا Adjust کنیم.

مولتی متر


هنگام کار با انواع مولتی متر به نکات زیر توجه کنید:

جهت اندازه گیری شدت جریان دستگاه را به صورت سری در مدار قرار دهید.
جهت اندازه گیری اختلاف پتانسیل یا ولتاژ بایستی دستگاه را به صورت موازی بین دو نقطه از مدار قرار داد.
در هنگام اندازه گیری مقاومت جریان برق را قطع کنید چون ممکن است به این وسیله آسیب برسد.
برای استفاده از این وسیله شما باید با کارکرد هریک از کمیت ها آشنا باشید و برای هر کدام واحد مشخص اندازه گیری تعیین می شود.
این دستگاه ها امروزه در انواع مختلف دیجیتالی با قابلیت های زیاد و متفاوت در بازار یافت می شوند و برای مصارف گوناگونی از آن ها استفاده می شود. 
روی نوع دیجیتالی آن یک صفحه نمایش جهت نمایش مقادیر اندازه گیری شده وجود دارد که در قسمت بالای آن تعبیه شده است . نوع دیجیتال کمیت های اندازه گیری شده را به صورت رقم یا ارقامی روی صفحه نمایش نشان می دهد و معمولاً کمیت اندازه گیری شده را نیز به صورت مناسبی نمایش می دهد. هنگامی که از رنج های غیر اتوماتیک استفاده می کنیم برای محافظت از آن باید ابتدا بیشترین ضریب رنج را انتخاب کنیم و اگر دقت اندازه گیری کافی نبود ضریب سلکتور را کاهش می دهیم . اگر مقدار کمیت مورد نظر بیشتر از ضریب سلکتور باشد صدای بوق به علامت اضافه بار بلند خواهد شد و حروف OL که از عبارت Over Load به معنای اضافه بار گرفته شده است روی صفحه نمایش نشان داده خواهد شد . برای اندازه گیری مقدار اهمی مقاومت ، باید پس از انتخاب رنج مربوط به مقاومت ، سیم ها را به دو سر مقاومت وصل کرد و مقدار اندازه گیری شده را خواند.  البته اگر مقاومت مورد نظر در مدار قرار دارد باید دقت نمود که این مقاومت با المان های دیگری موازی نباشد چون در این صورت مقدار مقاومت به طور صحیح بدست نمی آید. امروزه نوع دیجیتال نسبت به نوع آنالوگ بیشتر مورد استفاده قرار می گیرند زیرا دارای طول عمر بیشتر ، دقت بالاتر و ارزانتر از نوع آنالوگ می باشند. اکثر این دستگاه ها همچنین توانایی تست دیود و ترانزیستور را دارند .

طرز کار مولتی متر دیجیتال :

یکی از قسمت های مهم ، ولت مترDC آن می باشد. اساس کار یک ولت متر DC دیجیتالی بر مبنای مقایسه است. یعنی ولتاژ وارد شده به ولت متر ، با یک ولتاژ مرجع معمولا ۱۰۰ میلی ولت مقایسه شده و نتیجه مقایسه به کمک مدارات الکترونیکی و دیجیتالی به صورت ارقام که مبین مقدار ولتاژ DC اعمالی به ولت متر است،، روی صفحه نمایش آن ظاهر می‌گردد.
انواع مولتی متر های دیجیتال قادر به اندازه گیری ولتاژ از چند صد میلی ولت تا ۱۰۰۰ولت به صورت خودکار هستند و نیاز به تنظیم رنج دستی ندارند، فقط کافیست کاربر جهت انتخاب ولتاژ AC رنج یاب را روی قسمت AC و جهت انتخاب ولتاژ DC رنج یاب را روی قسمت DC قرار دهد. همچنین جهت اندازه گیری کمیت های دیگر ازز جمله مقاومت یا آمپر باید نشانگر رنج را روی قسمت مربوطه قرار دهد. به این نوع مولتی مترها که به صورت خودکار تنظیم می شوند اتو رنج Auto Range می گویند
الف) اندازه گیری مقاومت: کلید سلکتور را روی بیشترین پله (Range) مقاومت بگذارید، فیش سیاه رنگ را درون ترمینال (-) یا (com) مشترک و فیش قرمز به درون ترمینالی که مربوط به مقاومت یا (+) است وصل کنید. سر دیگر آنها را به به صورت مناسب به طرفین مقاومت مورد نظر وصل می‌کنیم و مقاومت را می‌خوانیم.
ب) طرز اندازه گیری ولتاژ مستقیم: سلکتور را روی Dc آورده و فیش سیاه رنگ را درون ترمینال (com) و فیش قرمز را درون ترمینال (+) یا ترمینالی که مربوط به ولت است قراردهید. سر دیگر آنها را به طور مناسب به قطبین مولد یا دو نقطه از مدار وصل کرده و ولتاژ را اندازه گیری کنید.
ج) طرز اندازه گیری شدت جریان مستقیم DCm: یکی از فیشها را به COM و دیگری را به mA وصل و دو سر فیش را هم به قطبین مولد یا دو نقطه از مدار متصل می‌کنیم و شدت جریان را اندازه گیری کنید. برای اندازه گیری شدت جریان‌های بیش از ۳۰۰mA تا ۱۰A فیش قرمز رنگ را درون ترمینال ۱۰A بگذارید.
د) طرز اندازه گیری ولتاژ متناوب ACV: کلید سلکتور را روی ACV و یکی از فیشها را درون ترمینال COM و دیگری را به ترمینال مربوط به ولت وصل کنید.
هـ) طرز اندازه گیری شدت جریان متناوب ACA: فیش سیاه رنگ را درون ترمینال (COM) و فیش قرمز را درون ترمینال مربوط به Ma وصل می‌کنیم. یا در صورت لزوم به ترمینال ۱۰A قرار دهید.

مولتی متر حرفه ای : 

از مزایای مولتی مترهای حرفه ای دقت بالا ،پایداری دقت در دراز مدت،پهنای باند وسیع اندازه گیری، امپدانس ورودی بالا،ثبت و نمایش مقادیر اندازه گیری شده یا دیتالاگر Data Logger و قابلیت اتصال به کامپیوتر جهت ذخیره نمودن و بررسی مجدد می توان نام برد.
افرادی که به‌صورت حرفه‌ای با صنعت برق کار می‌کنند و تجربه‌ی کار با مولتی‌متر را دارند، نام محصولات APPA ساخت تایوان را ،برندی برتر به شمار می‌آورند. این شرکت با تولیدات متنوع مولتی‌متر ،آمپرمتر،حرارت سنج ،میگر، پاور آنالایزر ....جایگاه برتر ی دربازار اروپا و آمریکا پیدا کرده است. شرکتهای اروپایی و امریکایی انواع مولتی متر دستی و مولتی متر رومیزی را به شرکت آپا APPA سفارش داده و با نام تجاری خود عرضه می کنند .

مولتی متر انبری: 

نوع دیگری مولتی متر دیجیتالی نیز وجود دارد که در آن علاوه بر امکانات بیان شده دارای کلمپ یا انبری است که توسط این انبر می‌توان بدون نیاز به سری کردن مولتی متر با المان مورد نظر در مدار ، جریان گذرنده از آن المان را اندازه گرفت . اگر سیم حامل جریان متصل به المان مورد نظر را بین انبرهای این مولتی متر قرار دهیم ، مولتی متر مقدار جریان گذرنده از سیم و در نتیجه مقدار جریان گذرنده از المان مورد نظر را نمایش می‌دهد . بنابراین توسط این مولتی متر به راحتی و خیلی سریع می‌توان مقدار جریان را اندازه گرفت . در شکل زیر تصویری از یک مولتی متر دیجیتالی امبری نمایش داده شده است.

نکات ضروری و قابل توجه هنگام کار با مولتی متر : 

1. دستگاه را با احتیاط جابه جا کنید و از وارد آمدن ضربه به دستگاه و یا سقوط آن جلوگیری کنید.
2. اگر قصد داشتید اختلاف پتانسیل یا ولتاژ را اندازه گیری کنید مولتی متر را به صورت موازی بین دو نقطه از مدار قرار دهید.
3. اگر قصد داشتید شدت جریان را اندازه گیری کنید مولتی متر را به صورت سری در مدار قرار دهید.
4. هنگام اندازه گیری مقاومت جریان برق را قطع کنید ، در غیر این صورت به دستگاه آسیب می رسد.
5. پیچ تنظیم صفر مولتی متر آنالوگ را نباید دستکاری کرد، چرا که این قسمت بسیار حساس است و امکان دارد فنر مربوط به آن قطع شود و دستگاه خراب شود.
6. لازم به تذکر است روی دسته سلکتور نشانگری وجود دارد که تعیین کننده دامنه کاری در اندازه گیری های شما است.
7. چرخاندن سریع کلید سکتور برای دستگاه مولتی متر ضرر دارد.

مطالب صفحه :
مولتی متر چیست؟
انواع مولتی متر دیجیتال و آنالوگ
مولتی متر عقربه ای
نحوه استفاده از مولتی متر
طرز کار مولتی متر دیجیتال
مولتی متر حرفه ای
مولتی متر انبری
نکات ضروری هنگام کار با مولتی متر

 

View: 3582|Comment: 0|Create: 06/02/2017





  
انواع منبع تغذیه وکاربردهای آن

انواع منبع تغذیه وکاربردهای آن

View: 10964|Comment: 0|Create: 24/09/1394
آشنایی با میگر و طرز کار آن

آشنایی با میگر و طرز کار آن

View: 6511|Comment: 2|Create: 28/07/1394
مولتی متر

مولتی متر

View: 3582|Comment: 0|Create: 18/11/1395
آشنایی با LCR متر

آشنایی با LCR متر

View: 2691|Comment: 0|Create: 10/09/1394
کاربرد انواع اسپکتروم آنالایزر

کاربرد انواع اسپکتروم آنالایزر

View: 2353|Comment: 0|Create: 07/02/1395
 آمپرمتر کلمپی وکاربردهای آن

آمپرمتر کلمپی وکاربردهای آن

View: 2350|Comment: 0|Create: 12/08/1394
اسیلوسکوپ دستی

اسیلوسکوپ دستی

View: 2283|Comment: 0|Create: 17/08/1394
حرارت سنج لیزری و تماسی

حرارت سنج لیزری و تماسی

View: 2243|Comment: 1|Create: 16/08/1394
طراحی وب سایت توسط