راهنمای خرید انواع مولتی متر

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (6 votes, average: 4٫33 out of 5)
Loading...
مولتی-متر-دیجیتال

مولتی متر چیست و چه کاربردی دارد ؟

یکی از پرمصرف ترین دستگاه های اندازه گیری در آزمایشگاه های برق و الکترونیک مولتی متر می باشد درصد زیادی از کاربران آشنایی کاملی جهت خرید این دستگاه را ندارند ممکن است از خود بپرسید بهترین مارک مولتی متر دیجیتال چیست؟ و یا بهترین مولتی متر برای تعمیرات موبایل چیست؟ در این مقاله سعی شده است شما را با ویژگی های مهم این دستگاه آشنا سازد تا بتوانیم بهترین مولتی متر را انتخاب کنیم.

این دستگاه دارای ویژگی‌های مختلفی می باشد در زیر سعی شده است نکاتی در باره انتخاب بهترین مولتی متر دیجیتال متناسب با نیاز کاربران مختلف توضیح داده شود. در پایان این نوشته شما هم  با شناخت کافی می توانید بهترین مدل مولتی متر دیجیتال متناسب با نیاز خود را با قیمت مناسب انتخاب نمایید.

آشنایی با انواع مولتی متر

اساس کار تمامی مولتی مترها یکی می باشد اما انواع مختلفی از این دستگاه متناسب با کاربردهای مختلف تولید و در بازار عرضه شده است. این دستگاه به دو دسته ی مولتی متر آنالوگ یا عقربه ای و مولتی متر دیجیتالی تقسیم می شوند. همچنین این دستگاه در دو مدل مولتی متر رومیزی و پرتابل جهت کاربردهای مختلف تولید می شوند. گروه دیگری از مولتی مترها جهت اندازه گیری آمپرهای بالا با نام  مولتی متر کلمپی شناخته می شوند.

نسل جدید این دستگاه اندازه گیری مولتی متر دیجیتال می باشد این دستگاه الکترونیکی برای اندازگیری کمیت های الکتریسیته ازقبیل اختلاف پتانسیل یا ولتاژ، مقاومت و جریان طراحی گردیده و مقادیر اندازه گیری شده را به صورت ارقام روی نمایشگر نشان می‌دهد.

digital multimeter

مولتی متر دیجیتال

کاربرد مولتی متر چیست؟

به وسیله مولتی متر می توان چندین کمیت الکتریکی از قبیل ولت، آمپر و اهم را اندازه گیری کرد. تست خازن با مولتی متر دیجیتال در بسیاری از مواقع قابل انجام است توسط مولتی متر های دیجیتالی پیشرفته میتوان مقدار فرکانس و میزان حرارت را نیز اندازه گیری کرد. اندازه گیری میلی آمپر، میکرو آمپر، تست دیود، تست اتصال و … از دیگر کاربرد مولتی متر دیجیتالی می باشند.

سرعت نمونه برداری لحظه ای در مولتی متر بسیار پایین می باشد بنابراین توانایی نمایش شکل موج را ندارند بدین منظور در برخی از نیازها از اسیلوسکوپ دیجیتال  جهت مشاهده ولتاژ و تغییرات لحظه ای آن استفاده می گردد.

انواع مولتی متر های دیجیتال اتو رنج قادر به اندازه گیری ولتاژ از چند صد میلی ولت تا ۱۰۰۰ولت به صورت خودکار هستند و نیاز به تنظیم رنج دستی ندارند، طرز کار و نحوه تست قطعات الکترونیکی با مولتی متر دیجیتال بسیار ساده است فقط کافیست جهت تست ولتاژ AC رنج یاب را روی قسمت ولت AC و جهت تست ولتاژ DC رنج یاب را روی قسمت ولت DC قرار داد. همچنین جهت اندازه گیری کمیت های دیگر از جمله مقاومت یا آمپر باید نشانگر رنج را روی قسمت مربوطه قرار دهد. به این نوع مولتی مترها که به صورت خودکار تنظیم می شوند مولتی متر اتو رنج Auto Range می گویند.

مولتی متر دیجیتال چیست؟  فرق آن با آنالوگ 

مولتی‌مترهای دیجیتال با بهره‌گیری از مدارهای الکترونیکی و پردازنده‌های ساده، انواع پارامترهای الکتریکی را اندازه می‌گیرند و بر روی نمایش‌گر ال‌سی‌دی نشان می‌دهند. اما مولتی مترهای قدیمی آنالوگ پارامترهای اندازه گیری شده را توسط میتر عقربه ای نمایش می دهند. تفاوت مولتی متر دیجیتال با آنالوگ فقط در نمایشگر نیست شاید بتوان گفت مهم ترین تفاوت در دقت اندازه گیری و تنوع امکانات در مولتی متر های دیجیتال نسبت به آنالوگ است.

مولتی متر دیجیتال به دلیل قیمت پایین، دقت بالا و کاربری آسانی که نسبت به مولتی متر آنالوگ دارد با استقبال فراوانی از سوی کاربران مواجه شده است. دقت اندازه گیری و همچنین سهولت کار با آن از ویژگی های مهم مولتی مترهای دیجیتال می باشد.

دقت دستگاه مولتی متر چقدر است ؟

تمام دستگاه های اندازه گیری دارای حدمجازی از خطا هستند، دقت یک دستگاه اندازه گیری بیان میکند که مقدار اندازه گیری شده تا چه حد با مقدار واقعی نزدیک است. معمولاً به جای مقدار واقعی از مقدار استاندارد استفاده می شود و دقت برحسب خطای دستگاه و به صورت درصد بیان می گردد.

دقت مولتی متر های آنالوگ بصورت استاندارد ۳% و درحالیکه دقت مولتی متر دیجیتال بصورت استاندارد ۰٫۵% و در مولتی مترهای پیشرفته این مقدار کمتر است. خطا به صورت + و – بیان میشود. بعضی مولتی مترها دقت ۰٫۰۱% و در موارد خاص آزمایشگاهی مقدار دقت را کسری از میلیون نیز ارائه میگردند. لازم است بدانیم پایداری دقت مولتی متر در صورت کالیبره نمودن دوره ای آن حفظ می گردد.

رزولوشن مولتی متر چیست ؟

رزولوشن مولتی متر دیجیتال با ارقام نشان داده شده در صفحه نمایشگر مشخص میگردد. در مولتی مترهای دیجیتال رنج های اندازه گیری متفاوت است و این تفاوت به دلیل تفاوت در مشخصه رزولوشن نمایشگر مولتی متر می باشد. رزولوشن دستگاه مولتی متر را با شمارنده یا رقم (اصطلاحاً دیجیت) بیان میکنند.

حساسیت و امپدانس ورودی مولتی­ متر

به­ هنگام استفاده از مولتی­ مترها برای اندازه­ گیری ولتاژ باید امپدانس ورودی دستگاه نسبت به امپدانس مدار اندازه­ گیری شونده بسیار زیاد باشد در غیراین­صورت ممکن است عملکرد مدار تغییر کرده و اندازه­ گیری دقیق نخواهد بود. مقدار امپدانس ورودی مولتی­ مترها معمولاً ۱تا ۱۰مگااهم می باشد.

حساسیت مولتی­ متر به­ صورت کمترین مقدار ولتاژ، جریان و مقاومت تعریف می­شود که می­تواند مقدار سنجش را تغییر دهد. برای نوع دیجیتال معمولاً کمترین ولتاژ به­ طور معمول چندصدمیلی ولت  dc و یا ac است ولی کمترین محدوده جریان می­تواند چندصدمیلی آمپر باشد.

اندازه گیری ولتاژ، جریان و مقاومت با مولتی متر

منابع ولتاژ مانند ژنراتور یا باتری، اختلاف پتانسیل بین دو نقطه از یک مدار الکتریکی را بوجود می آورند و سبب می‌شوند جریان برقرار شود. باتری رایج‌ترین منبع ولتاژ در مدار است که دو سر مثبت و منفی دارد و مقدار ولت دو سر آن، ولتاژ ترمینال نامیده می‌شود یکی از کاربردهای مهم مولتی متر اندازه گیری ولتاژ متناوب و مستقیم می باشد. اساس کار یک ولت متر DC دیجیتالی بر مبنای مقایسه است. یعنی ولتاژ وارد شده به ولت متر با یک ولتاژ مرجع معمولا ۱۰۰ میلی ولت مقایسه شده و نتیجه مقایسه به کمک مدارات دیجیتالی به صورت ارقام که مبین مقدار ولتاژ DC اعمالی به ولت متر است روی صفحه نمایش آن ظاهر می‌گردد.

روش اندازه گیری ولتاژ با مولتی متر

روش کار با مولتی متر دیجیتال و اندازه گیری ولتاژ متناوب و مستقیم بسیار آسان می باشد. جهت اندازه گیری ولتاژ با مولتی متر ابتدا کلید چرخشی را در وضعیت ولتاژ قرار داده و سیم مشکی را به ترمینال منفی و سیم قرمز را به ترمینال مثبت وصل می کنیم باید توجه کرد سلکتور حتما در وضعیت ولتاژ با نماد Vdc برای ولتاژ مستقیم و Vac برای ولتاژ متناوب باشد حالا می توانید دکمه power دستگاه را روشن و اندازگیری را شروع کنید. لازم به یادآوری است جهت اندازه گیری ولتاژ باید مولتی را بصورت موازی در مدار متصل کرد.

نحوه اندازه گیری جریان با مولتی متر

یکی از استفاده های رایج مولتی متر اندازه گیری جریان الکتریکی می باشد. یکی از نکات مهم در اندازه گیری جریان با مولتی متر قرار گرفتن آن به صورت سری در مدار است جهت اندازه گیری جریان با مولتی متر، ابتدا ابتدا کلید چرخشی را در وضعیت ولتاژ قرار داده و سیم مشکی را به ترمینال منفی و سیم قرمز را به ترمینال mA یا A وصل می کنیم. حالا می توانید دکمه power دستگاه را روشن و هر نوع اندازگیری را شروع کنید.

مقاومت درونی آمپرمتر بسیار ناچیز و قابل صرف نظر کردن است. جهت اندازه گیری جریان ( آمپر ) ، دستگاه آمپرمتر باید بصورت سری مطابق شکل زیر در مدارقرار گیرد.

آمپرمتر-در-مدار

اندازه گیری مقاومت الکتریکی با اهم متر

اهم متر چیست؟

وسیله اندازه گیری مقاومت الکتریکی اهم متر نام دارد نمونه قدیمی آن عقربه ای یا آنالوگ و نمونه جدید آن اهم متر دیجیتال می باشد که معمولا جزئی از دستگاه مولتی متر می باشد. برای اندازه گیری مقاومت الکتریکی کمتر از یک اهم معمولا از میلی اهم متر و میکرو اهم متر استفاده می گردد.

اندازه گیری مقاومت الکتریکی با اهم متر خارج از مدار بسیار آسان است این روزها نرم افزار خواندن مقاومت رایگان جهت شناسایی رنگ مقاومت ها در سایت ها نیز وجود دارد اما جهت اندازه گیری مقاومت در مدار با اهم متر ابتدا باید بدانیم اهم متر چگونه در مدار قرار می گیرد؟ ابتدا کلید چرخشی را در موقعیت اهم متر قرار داده و پراب های آن را به دو سر مقاومت بصورت موازی، پس از اطمینان از قطع ولتاژ، در مدار وصل می کنیم. هنگامی که از مولتی متر غیر اتوماتیک استفاده می کنیم برای محافظت از آن باید ابتدا بیشترین ضریب رنج را انتخاب کنیم و اگر دقت اندازه گیری کافی نبود ضریب سلکتور را کاهش می دهیم. اگر مقدار کمیت مورد نظر بیشتر از ضریب سلکتور باشد حروف OL که از عبارت Over Load به معنای اضافه بار گرفته شده است روی صفحه نمایش نشان داده خواهد شد. برای اندازه گیری مقدار اهم مقاومت، باید پس از انتخاب رنج مربوط به مقاومت، سیم ها را به دو سر مقاومت وصل کرد و مقدار اندازه گیری شده را خواند. البته اگر مقاومت مورد نظر در مدار قرار دارد باید دقت نمود که این مقاومت با المان های دیگری موازی نباشد چون در این صورت مقدار مقاومت به طور صحیح بدست نمی آید.

تست دیود با مولتی متر

دیود یک قطعه الکترونیکی است که جریان الکتریکی را تنها در یک جهت از خود عبور می دهد معمولا ولتاژ و جریان اضافی به دیود باعث اتصال کوتاه و یا قطع آن می شود. نحوه تست دیود با مولتی متر بسیار آسان است هنگام تست دیود با مولتی متر بهتر است دیود را از مدار جدا کنید. سلکتور مولتی متر را روی وضعیت ديود قرار داده و سپس پروب قرمز را به سر آند و پروب مشکی را به سر کاتد (نوارسفيد روی ديود نشانگر کاتد) وصل کنيد در اين حالت مولتی متر ولتاژ معینی بسته به نوع دیود را نشان می دهد. حال اگر جای پروب ها را عوض کرده و پروب مشکی را به آند و پروب قرمز را به کاتد ديود وصل کنيد در صورت سالم بودن دیود، مولتی متر مقدار بی نهايت را بصورت OL  نشان می دهد. آزمایش فوق در تست دیود smd و تست دیود ولتاژ بالا و همچنین تست دیود نوری نیز صدق می کند.

توسط اهم متر نیز می توان خرابی دیود را مشخص کرد. چنانچه هنگام تست دیود، اهم متر مقدار صفر را از هر دو جهت نمایش دهد به معنی اتصال کوتاه بودن آن و چنانچه مقدار بی نهایت را نمایش دهد به معنی قطع بودن آن می باشد.

ویژگی های مهم مولتی متر های حرفه ای و پیشرفته

از مزایای مولتی مترهای حرفه ای دقت بالا، پایداری دقت در دراز مدت، پهنای باند وسیع اندازه گیری، امپدانس ورودی بالا، ثبت و نمایش مقادیر اندازه گیری شده یا دیتالاگر Data Logger و قابلیت اتصال به کامپیوتر جهت ذخیره نمودن و بررسی مجدد می توان نام برد.

امکان ثبت داده‌ها به کاربر اجازه می‌دهد که داده‌های اندازه گیری شده از یک مورد خاص را ثبت و دسته بندی کند و سپس نمودار‌ها و آمار بسیار دقیقی از تغییرات مختلف برای شما ترسیم کند که برای آنالیز و نتیجه گیری بسیار موثر و مهم است.

افرادی که به‌صورت حرفه‌ای با صنعت برق کار می‌کنند و تجربه‌ی کار با مولتی‌متر را دارند، نام محصولات شرکت تایوانی آپا APPA را بعنوان برندی برتر به شمار می‌آورند. این شرکت با تولیدات متنوع انواع مولتی‌متر، آمپرمتر، حرارت سنج، میگر، پاور آنالایزر ….جایگاه برتر ی دربازار اروپا و آمریکا پیدا کرده است. بهترین شرکتهای اروپایی و امریکایی انواع مولتی متر دستی و مولتی متر رومیزی را به شرکت آپا APPA سفارش داده و با نام تجاری خود عرضه می کنند. برای نمونه مولتی متر برند آپا مدل APPA 73 را با مولتی متر AVO 410 برند کمپانی میگر انگلیس مقایسه نمایید.

تفاوت مولتی متر RMS و  True RMS چیست؟

همانطور که می‌دانید مولتی مترها و آمپرمترهای دیجیتالی رایج در بازار بر اساس میانگین‌گیری از نمونه‌های متعدد جریان و ولتاژ، خروجی را نمایش می‌دهند. بنابراین اگر ولتاژ و جریان ما نوسان زیادی داشته‌ باشد یا شکل موج خروجی دچار اعوجاج شود، روش میانگین‌گیری یا RMS روش دقیقی محسوب نمی‌شود. این وضعیت در مواجهه با بارهای غیرخطی در مواردی چون مصارف الکترومکانیکی، صنعتی، برق‌های ولتاژ بالا و روشنایی ساختمان‌ها دیده می‌شود.

برای حل این موضوع مولتی مترهای True RMS تولید شده اند که با اندازه‌گیری و محاسبه مقدار RMS واقعی جریان یا ولتاژ ( Vrms =1.11 x Vavg ) ، به ما نتایجی به مراتب دقیق‎‌تر از انواع معمولی بدهند. مولتی مترهای RMS واقعی معمولا گرانتر از معمولی می باشند.

در سیستم هایی مانند درایورهای سرعت متحرک، کنترلرهای موتور، کنترلرهای بورد، سیستم‌های ولتاژ پایین، دیمرهای کنترل فاز، منابع تغذیه، موتورهای صنعتی، مولتی متر با قابلیت True RMS بسیار قابل استفاده می باشد. در انتها میتوان گفت RMS واقعی یکی از قابلیت های بهترین مولتی متر دیجیتالی می باشد.

ویژگی های بهترین پراب مولتی متر چیست؟

یکی از نکات مهم جهت اندازه گیری دقیق و ایمن استفاده از پراب مولتی متر استاندارد می باشد. پراب مولتی متر دارای ویژگی های ولتاژ و جریان مشخصی است. مقاومت عایقی مناسب روکش پراب مولتی متر یکی دیگر از نکات مهم ایمنی برای کاربر می باشد مهمترین ویژگی پراب مولتی متر خوب و مرغوب علاوه بر مقاومت عایقی روکش آن، داشتن نشان استاندارد ایمنی CE و  CAT III 1000 V, 10 A rating. UL listed می باشد. کاربرد انواع پراب مولتی متر مانند پراب مولتی متر سوزنی جهت تست قطعات smd و پروب مولتی متر هایولتاژ جهت تست ولتاژ بالا می باشد.

همانطور که می دانید توسط پراب های استاندارد مولتی متر نمی توان بیشتر از ۱۰۰۰ ولت را اندازه گیری نمود چنانچه نیاز به تست ولتاژ بیشتر داشته باشیم باید از پراب تضعیف کننده و یا مقسم ولتاژ ۱ به ۱۰۰ یا بیشتر استفاده نماییم.

نحوه استفاده از مولتی متر و نکات ایمنی 

بسیاری از کسانی که با علم الکترونیک سروکار دارند کنجکاوی های زیادی دارند ولی بسیاری اوقات ترس از برق گرفتگی مانع از تجربه کردن این افراد می شود اما در واقعیت این گونه نیست. استفاده از مولتی متر در صورتیکه نکات ایمنی را رعایت کنید بسیار آسان است هنگام کار با مولتی متر نکات زیر را رعایت نمایید.

  • دستگاه را با احتیاط جابه جا کنید و از وارد آمدن ضربه به دستگاه و یا سقوط آن جلوگیری کنید.
  • اگر قصد داشتید اختلاف پتانسیل یا ولتاژ را اندازه گیری کنید مولتی متر را به صورت موازی بین دو نقطه از مدار قرار دهید.
  • اگر قصد داشتید شدت جریان الکتریکی را اندازه گیری کنید مولتی متر را به صورت سری در مدار قرار دهید.
  • هنگام اندازه گیری مقاومت الکتریکی جریان برق را قطع کنید ، در غیر این صورت به دستگاه آسیب می رسد.
  • پیچ تنظیم صفر مولتی متر آنالوگ را نباید دستکاری کرد، چرا که این قسمت بسیار حساس است و امکان دارد فنر مربوط به آن قطع شود و دستگاه خراب شود.
  • لازم به تذکر است روی دسته سلکتور نشانگری وجود دارد که تعیین کننده دامنه کاری در اندازه گیری های شما است.
  • چرخاندن سریع کلید سکتور برای دستگاه ضرر دارد.

مطالب صفحه :

  • مولتی متر چیست؟
  • انواع مولتی متر دیجیتال و آنالوگ
  • بهترین مولتی متر دیجیتال
  • روش استفاده از مولتی متر
  • طرز کار مولتی متر دیجیتال
  • مولتی متر حرفه ای
  • نکات ضروری هنگام کار با مولتی متر

آموزش مولتی متر در سال های ابتدای تحصیل الکترونیک به دانش آموزان داده می شود همچنین ویدئو های بسیاری جهت آموزش کار با مولتی متر و ولت متر در اینترنت وجود دارد فیلم آموزش کار با مولتی متر دیجیتال APPA 505 را در این قسمت مشاهده نمایید.

نظرات کاربران